TPM PILAAR 1:  GERICHT VERBETEREN –  ANALYSETOOLS

Ishikawa diagram

Het visgraat- of Ishikawa diagram is een handig en overzichtelijk analyse instrument om tot de bronoorzaak van problemen te komen. Op een geordende visuele wijze zoeken naar een zo groot mogelijk aantal oorzaken van een probleem, om niet onmiddellijk tot voorbarige besluiten te komen.

Indeling Ishikawa diagram

De hoofdcategorieën van oorzaken plaats je op de hoofdassen van de visgraat en kun je zelf bepalen. Mogelijke indelingen zijn:

  •   De zes M’s: materiaal, methode, mens, milieu, machine en managementishikawa diagram
  •   Omgeving, tijd, training, relationeel, kennis
  •   De organisatiegebieden van EFQM/INK/CAF: leiderschap, strategie en beleid, medewerkers, middelen, processen
  •   De zeven S’en van Mc Kinsey: strategie, structuur, systemen, stijl, staff (personeel), skills (vaardigheden) en shared values (waarden)

Het verband van oorzaak en gevolg moet altijd duidelijk zijn voor elk verbindingspunt van de kleinere graten met grotere graten en uiteindelijk met de hoofdgraat. Een diagram met weinig graten kan duiden op een minder goede analyse (o.a. door onvoldoende kennis van het onderzochte probleem).

Regels bij het opstellen van een Ishikawa diagram

  • Definieer het probleem (of deelprobleem) zo duidelijk en kernachtig mogelijk.
  • Teken zijgraten en benoem ze met de hoofdcategorieën of de grote abstractieniveaus van mogelijke oorzaken. Vraag je altijd af of de categorie inderdaad het vermelde gevolg veroorzaakt. Zo niet, dan hoort ze niet thuis in dit diagram .
  • Verzamel bij de groepsleden de meningen over de mogelijke oorzaken van het probleem.
  • Plaats deze op een lijst op een bord of breng ze onmiddellijk onder in de juiste categorie.
  • Splits de hoofdoorzaken verder op in deeloorzaken. Breng die in het Ishikawa diagram aan op kleinere zijgraten, die uitkomen op de grote graten (hoofdpijl, zijpijl, …). Op de pijl van de deeloorzaken kun je eventueel nog pijlen van nevenoorzaken aanbrengen.
  • Indien het beeld van deel- en nevenoorzaken vrij complex wordt, kun je afzonderlijke diagrammen uitwerken met een verwijzing in het hoofddiagram.
  • Stel bij iedere aangegeven oorzaak de vraag “waarom…?” en noteer het antwoord eveneens op de passende tak van het Ishikawa diagram.
  • Identificeer en omlijn de waarschijnlijke hoofdoorzaken na discussie in de groep over de meest belangrijke oorzaken. De discussie kan uitmonden in een consensus, een stemming of een inzameling van feiten en cijfers over de mogelijk belangrijkste oorzaken

Open  of  in house
Ishikawa training?

 

Contact over het Ishikawa diagram

  • Ja, ik wil weten hoe we het visgraat- of Ishikawa diagram kunnen toepassen in onze organisatie.